مونیتورهای كامپیوتر در واقع از نمونه‌های قدیمی و منسوخ شده پایانه رادیو تله تلیپ منتج شده و جای آنها را گرفته اند. نمایشگرهای اولیه كه فقط می توانستند متن را به صورت تك رنگ نشان دهند امروزه به مونیتورهای پیشرفته ای تبدیل شده اند كه می توانند تصاویر بلادرنگ زنده ای با تفكیك پذیری بالا و تعداد رنگهای بی سابقه را نشان دهند. رشد انفجاری كامپیوتر های قابل حمل نیاز به كسب اطلاعات در مورد عملكرد و تعمیر نمایشگر های تك رنگ و رنگی و كریستال مایع LCD مسطح را تشدید كرده است.
اصول عملكرد مونیتورهای مبتنی بر لامپ های اشعه كاتدی
مونیتورهای مبتنی بر لامپ های اشعه كاتدی CRT در واقع از شگفتیهای دنیای مهندسی می باشد. اگر چه در دهه‌های اخیر قطعات و اجزای تشكیل دهنده این دستگاهها پیشرفتهای تلویزیونی پیروی می كنند كه از سال 1950 بدون تغییر باقیمانده است. به ط.ر كلی می توان عملكرد مونیتور را به 5 قسمت مجزا تفكیك كرد. قسمتهای مزبور عبارتند از CRT. مدار راه انداز ویدئو مدل راه انداز عمودی. ولتاژ بالا و منبع تغذیه.

تعریف CRT
لامپ اشعه كاتدی یا(CRT) در اصل لوله ای است كه داخل آن خلأ ایجاد شده است. یك سر CRT به صورت لوله ای طویل با گردن باریك می باشد در حالی كه سر دیگر آن پهن و تقریباً مسطح است. سطح داخلی نمای جلویی CRT با فسفر پوشانده شده است در سمت نازك لامپ قطعه‌ای به نام كاتد وجود دارد، كه انرژی به آن اعمال شده، و درجه حرارت آن به میزان زیادی بالا می رود. كاتد در دمای بالا الكترون آزاد می كند. اگر ولتاژ مثبت بسیار زیادی به صفحه جلویی CRT اعمال شود. الكترونهای آزاد شده از كاتد (با بار منفی) شتاب گرفت به سمت صفحه می كنند.
اگر الكترونها با سرعت زیاد حركت كنند به فسفر موجود در سطح داخلی نمای جلویی برخورد كنند نور ایجاد می شود. با كنترل جهت و شدت جریان الكترونها كه به سطح صفحه هدایت می شوند. تصویر قابل مشاهده ای ایجاد خواهد شد. پیكسلها كوچكترین بخش قابل كنترل تصویر بر روی صفحه نمایش را تذشكیل می دهند.

انواع CRT
CRT تك رنگ : مونیتورهای تك رنگ از یك نوع فسفر منفرد و یك دست پوشیده شده‌اند. كه معمولاً نور ایجاد شده توسط آنها سفید كهربایی و یا سبز می باشد.
CRT رنگی : در CRT رنگی از سه نوع فسفر با رنگهای قرمز، آبی، سبز استفاده شده كه به صورت مثلث قرار گرفته اند.

در مونیتورهای رنگی هر یك زا این مجموعه ها معرف یك پیكسل می باشند. هر چند كه در هر پیكسل سه نقطه قرار دارد. اگر هر یك از نقاط قرمز و سبز و آبی با یك تفنگ الكترونی مجزا شوند می توان طیف وسیعی از رنگهای مختلف را ایجاد كرد كیفیت تصویر رنگی كه به این ترتیب ایجاد شود به نزدیك بودن فاصله سه نقطه مزبور بستگی دارد. هز چه نقاط نزدیكتر باشند تصویر یكپارچه تر به نظر خواهد رسید. فاصله نقطه ای به فاصله ای گفته می شود كه فاصله بین دو نقطه مجماور هم در یك پیكسل باشد نمایشگرهایی كه فاصله نقطه ای آنها 31% میلی متر یا كمتر باشد معمولاً تصویری با كیفیت قابل قبول ارائه می كند.

پوشش مشبك و شیاردار
پوشش مشبك در واقع صفحه فلزی سوراخ‌دار نازكی است كه درست در پشت سطح فسفریCRT‌های رنگی قرار می گیرد. پرتوهای الكترونی هر سه تفنگ الكترونی همگرا بوده و به جای فسفرهخای موجود در صفحه نمایش، بر روی سوراخ‌های این صفحه مشبك متمركز می شود.
سوراخهای میكروسكوپی موجود بر روی این صفحه مشبك در واقع روزنه ای را تشكیل میدهند كه پرتو الكترونی ازطریق آن می تواند فقط بر نقطه فسفری مربوط به خود بتابد و جلوی الكترونهای دیگر گرفته شده و خلوص رنگ حفظ می شود. طراحی بعضی از لامپهای اشعه كاتدی (CRT) به گونه ای است كه جای پوشش مشبك از پوشش شیاردار استفاده می شود.
این صفحه از رشته سیمهای موازی تشكیل شده است كه به صورت عمودی در پشت صفحه نمایش فسفری قرار می گیرد. در این نوع (CRT)ها فاصله بین شیارها مئشخصه‌های پوشش شیاردار را تعریف می كند این نوع طراحی در CRT تك رنگ استفاده نمی شود زیرا رنگ تمام فسفرهای موجود بر روی صفحه یكسان است.

همگرایی
حركت هر سه پرتوی الكترونی بر روی صفحه نمایش به صورت همزمان صورت می گیرد همگرایی پرتوهای مزبور بر روی سوراخهای پوشش مشبك صورت می پذیرد خلوص رنگ در تصویر ایجاد شده بر روی صفحه نمایش به میزان زیادی بره همگرایی باعث سایه های رنگی در تصویر خواهد شد. عدم همگرایی د رمركز صفحه معمولاً نباید از 45% میلی متر بیشتر باشد میزان معمول این خطا در كل صفحه نمایش در حدود 65% میلی متر است. اعداد بزرگتر نشنان دهنده ضعف بیشتر در همگرایی است.

امواج بشكه ای و بالشتكی
سطح جلویی بیشتر لامپ های اشعه كاتدی محدب است اما تصاویر كاملاً مسطحیم باشند. وقتی تصویری مربعی بر روی صفحهای منحنی شكل تشكبل شود اعواج ایجاد خواهدشد. اگر كناره های تصویر رو به خارج انحنا پیدا كنند یعنی محدب شوند تصویر حالت شبكه ای پیدا می كند. سایر خطوط تصویر ممكن است از انحنای خطوط كناری پیروی كنند.میزان انحراف نباید از 3-2 میلی متر بیشتر باشد

پویش افقی و پویش عمودی
مفهوم پویش: برای درک مفهوم پویش باید بدانید که تصاویر در مونیتورها به چه ترتیب ظاهر می شوند. تصاویر مونیتورها در مونیتورها به چه ترتیب ظاهر می شوند.تصاویر مونیتورها در واقع به صورت خطوط افقی پیکسل ها تشکیل می شوند که از گوشه فوقانی وچپ تصویر شروع شده اند. با حرکت پرتو الکترونی در طول هر خط هر یک از پیکسل ها با شدت متفاوتی تحریک می شوند شدت مزبور به داده های موجود در ram ویدوئی مربوطه بستگی دارد که بر روی برد آداپتور ویدوئی قرار گرفته است. با کامل شدن هر خط پرتو الکترونی خاموش خواهد شد. سپس پرتو الکترونی به ابتدای خط افقی بعدی هدایت می شود، در اینحالت می توان خط افقی جدیدی را ترسیم کرد. این روند تا ترسیم تمام خطوط افقی ادامه می یابد به این ترتیب پرتو الکترونی به گوشه پایین و راست تصویر خواهد رسید با کامل شدن تصویر پرتو الکترونی بار دیگر خاموش خواهد شد .

پهنای باند
ساده ترین تعریف پهنای باند عبارت است از: حداکثر سرعت نگارش پیکسل ها بر روی مونیتور.پهنای باند برای نمایشگرهای VGA در حدود 30 مگاهرتز است.

تموج سرزنش و انحراف
هدایت پرتوهای الکترونی در سرتاسر صفحه نمایش از طریق ایجاد میدان مغناطیسی متغییر صورت می پذیرد میدان مغناطیسی توسط سیم پیچهای انحراف افقی و انحراف عمدی ایجاد می شود که از یکدیگر مجزا بود. و بروی ؟ CRT قرار دارند. در حالت ایده ال میزان انحراف پرتو الکترونی در هر بار عبور از صفحه نمایش باید مساوی باشد به این ترتیب تصویری با ثبات بسیار زیاد ایجاد خواهد شد اما در دنیای واقعی در هر لحظه تغییرات بسیار کوچکی در محل تصویر ایجاد می شود. اگر چنین تغییراتی در کمتر از 15 ثانیه ایجاد شود به آن لرزش گویند تموج در واقع نوعی تغییر محل تصویر یا اجزای آن می باشد تموج در واقع نوعی تغییر محل تصویر یا اجزای آن می باشد که دوره تناوب آن از 30 ثانیه بیشتر باشد. به جابجایی تصویر با سرعت معادل یک بار در دقیقه با کمتر نیز انحراف می گویند.

روشنایی
وقتی پرتو الکترونی به فسفر برخورد می کند نور ایجاد می شود روشنایی در واقع میزان نور ایجاد شده در هنگام تشکیل تصویر کامل می باشد روشنایی قابل مشاهده توسط بیشتر مونیتورها 60-50 (FTM) (Foot Lumens) می باشد این مقدار به ولوم تنظیم روشنایی و نیز تعداد نقاط سفید موجود در تصویر بستگی دارد هر چه این عدد بیشتر باشد نشان دهنده روشنایی بیشتر تصویر بوده و هر چه این عدد کمتر باشد تاریک تر بودن تصویر مونیتور را می رساند

تنظیم وسط
وقتی پتانسیومترهای کنترل تنظیم وسط افقی و عمودی در وسط قرار دارند تصویر باید در مرکز نمایشگر قرار گیرد مشخصه های تنظیم وسط نشان می دهد که مرکز تصویر چقدر به مرکز صفحه نمایش نزدیک می باشد.

سیگنال ویدوئی
این مشخصه دامنه و سایر خصوصیات سیگنال ویدوئی آنالوگ در کانال ورودی را نشان می دهد. سیستم ویدیوئی کامپیوترهای شخصی از دو بخش تشکیل شده است برد آداپتور و خود مونیتور. اداپتور ویدوئی در واقع بخش اصلی سیستم ویدوئی را تشکیل می دهد. دستورها و داده های ویدوئی کامپیوتر از طریق گذرگاه توسعه مربوطه به اداپتور انتقال می یابند برد گرافیکی دادهای بدست آمده را به تصاویر گرفایکی تبدیل کرده و آن را در حافظه ویدویی موجود در کارت گرافیکی ذخیره می کند.
این حافظه RAM ویدوئی یا VRAM نامیده می شود. سپس برد ویدویی تصویر گرافیکی را به صورت سلسله پالس های همزمانی مترادف با حالت ویدوئی مورد استفاده ترجمه می کند. مثلا EGA و VGA
دو نوع سیگنال ویدوئی وجود دارد سیگنال ویدوئی TTL و سیگنال ویدوئی آنالوگ . در مونیتور TTL سیگنال رنگ به صورت سطوح منطقی ارائه می شود یعنی مجموعه ای از سطوح منطقی (1و0) مونیتور تک رنگ TTL فقط از یک یا دو خط سیگنال استفاده می شود یکی از خطوط روشن یا خاموش بودن پیکسل و دیگری شدت نور آن را کنترل می کند در نتیجه می توان فسفرهای رنگی را بدو شدت نور مختلف روشن کرد.

مدار راه انداز ویدئو
عمل مدار راه انداز ایناست که شدت پرتو الکترونی را کنترل می کند این مدار باید بتواند سیگنال ویدئو ورودی را به قدری تقویت کند که برای راه اندازه شبکه کنترل ویدئو در CRT مناسب باشد در مورد م ونیتورهای تک رنگی که از ورود سیگنال TTLاستفاده می کنند.
مدار راه انداز ویدئو فقط باید بتواند پرتو الکترونی را قطع و وصل کند ولی در مورد مونیتورهای که با دو ورودی سیگنال TTL کار می کنند یکی از خطوط جریان الکترونها را قطع و وصل کند یکی از خطوط جریان الکترونها را قطع و وصل می کند و دیگری شدت آن را کم و زیاد می کند وجود ورودی دوم برای کنترل شدت روشنایی تنوع تصاویر نمایشگر را کمی افزایش می دهد.
در مورد مونیتورهای رنگی که سه سیگنال ویدوئی آنالوگ دریافت می کنند سه مدار راه اندازه مجزا مورد نیاز است. در حالی که قابلیت روشن و خاموش کردن پرتو الکترونی برای مونیتورهای تک رنگی کافی است. مونیتورهای رنگی باید بتوانند سیگنالهای آنالوگ نسبتا ضعیف که تغییرات سریعی دارند را کنترل کنند.

مدار مولد ولتاژ بالا
ولتاژ ایجاد شده توسط منبع تغذیه مونیتور نسبتا پایین است در نتیجه اختلاف پتانسیل بسیار زیادی که برای تحریک CRT لازم است را نمی توان از منبع تغذیه بدست آورد. برای این کار پالس های فرکانس بالا و تقویت شده ای که توسط طبقه خروجی افقی تامین می شوند به سیم پیچ اولیه قطعه ای اعمال می شود که ترانسفورمر برگشت نامیده می شود این قطعه قسمت اصلی سیستم ولتاژ بالا در مونیتور را تشکیل می دهد. در هر ترانسفور برگشت سه سیم پیچ ثانویه وجود دارد ثانویه پایینی نوعی سیم پیچ پایین آورنده ولتاژ است که سیگنال AC با اختلاف پتانسیل کم را ایجاد می کند این ولتاژ برای گرم کردن کاتد CRT مورد استفاده قرار می گیرد که حدود (15-2/6) ولت است سیم پیچ وسطی ولتاژی AC با اختلاف پتانسیل در حدود 150 ول ایجاد کرد. که برای مدار کنترل روشنایی CET استفاده می شود.
حیاتی ترین سیم پیچ ثانویه: سیم پیچی است که در بالا قرار گرفته افقی را بسته به نیاز تا حد 30-15 کیلووات افزایش می دهد. دیودهای سیم ولتاژ بالا با سیم پیچ سری شده اند تا این ولتاژ بالای AC را ک کرده و به ولتاژ DC تبدیل نماید.

منبع تغذیه
مسلما اساس کار مونیتورهای رنگی بر عملکرد منبع تغذیه استوار است در این طبقه ولتاژ AC متداول برق شهر به ولتاژهای DC پاینتری تبدیل می شود منبع تغذیه معمولا ولتاژهای 3/6 +12 20+80+ و 135+ ولت را ارائه می کند.

آداپتورهای ویدئویی
بافر فریم قدیمترین و پایه ای ترین آداپتور ویدئوئی می باشد داده های تصویری در هر لحظه به صورت یک فریم در حافظه ویدئویی بارگذاری شده و یا از آن خوانده می شود. قسمت اصلی بافر فریم را آی سی کنترل گر نمایشگر تشکیل می دهد که مدار مجتمع نسبتا پیچیده ای به شمار می آید که آن را کنترلگر لامپ اشعه کاتدی یا CRTc می نامند. CRTc محتویات RAM ویدوئی را خوانده و آن را برای مراحل بعدی پردازش انتقال می دهد.

متن و گرافیک
آداپتورهای ویدوئی در دو حالت مختلف کار می کنند.
حالت متن: کاراکتر که بر روی صفحه نمایش نقش می بندد با کمک ROM مخصوص کاراکتر مولد کاراکتر و ثبات انتقالی ایجاد می شود اهکی موجود را در خود جای داده است که حروف اعداد اعراب و نقطه گذاری را شامل می شود. مدار ایجاد کننده کاراکتر دادهای موجود در ROM را به صورت ردیفهایی از بیتها تبدیل می کند. سپس مدار مزبور بیتهای ایجاد شده را به نوعی ثبات انتقال منتقل می کند و این ثبات انتقالی جریانی از بیتها را برقرار می کند. مولد سیگنال مسئول تبدیل سلسله بیتهای دریافتی از ثبات انتقالی به سیگنالهای ویدئو می باشد این سیگنالها هستند که مونیتور را راه اندازی می کنند.

حالت گرافیك : در این حالت RAM ویدئویی به جای نگهداری اطلاعات به جای نگهداری اطلاعات مربوط به كاراكترهای اسكی داده های مربوط به سایه خاكستری هر پیكسل را نگهداری می كند. در نتیجه ROM مخصوص كاراكتر و مدار مولد كاراكتر و مدار مولد كاراكتر كه در حالت متن مورد استفاده قرار می گرفت از مسیر خارج می شود. داده های مربوط به پیكسلها توسط CRTC از RAM ویدئویی گرفته شده و بدون تغییر از مدار مولد كاراكتر عبور می كنند. سپس مستقیماَ به ثببات انتقالی و مدار مولد سیگنال ارسال می شوند.

BIOS ویدئویی یا ROMBIOS
هنگام تغییر از حالت متن به حالت گرافیكی باید یك سری دستورهای اساسی در كنترل گر نمایش گر تغییر كند. از آنجا كه دستورهای مورد نیاز برای پیكربندی CRTC به طراحی آن بستكی دارد. برای این دستورهای نرم افزاری نمی توان به نرم افزار موجود در BIOS كامپیوتر متكی بود. BIOS موجود در برد اصلی همگام با BIOS ویدئویی كار می كند.

سخت افزارهای نمایشگر ویدئویی
در اولین روزهایی كه كامپیوترهای شخصی ارائه شدند كاربران تنها می توانند حالت گرافیكی تك رنگی و رنگی را انتخاب كنند، زیرا تمام آداپتورهای ویدئویی حالت متن را پشتیبانی می كنند اما در سالهای بعد رشد تولید آداپتورهای ویدئویی به میزان زیادی رشد كرد و افزایش یافت.
آداپتور نمایش تك رنگ MDA قدیمی ترین آداپتور قابل دسترسی در كامپیوترهای شخصی است كه در سال 1918 تولید شد و فقط برای حالت متن طراحی شده بو.د و نمی توانست تصاویر گرافیكی را نمایش دهد. اما به علت قیمت نسبتاَ پایینی كه داشت و نیز قابلیت نمایش متن با كیفیت خوب و نیز مجهز بودن به در گاه چاپگر محبوبیت زیادی پیدا كرد.
CGA : آداپتور گرافیك رنگی CGA اولین كارتی بود كه حالت متن و رنگی را برای كامپیوترهای شخصی ارائه كرد. تولید آن نیز در سال 1981 بود. تفكیك پذیری آن بسیار پائین و در حدود 200×160 پیكسل بود و تعداد رنگهای قابل ارائه به 16 رنگ محدود می شد. رابطه تفكیك پذیری و تعداد رنگهای قابل نمایش از اهمیت زیادی برخوردار است.
نمونه بعدی EGA در سال 1984 بود. یكی از جذابیتهای این نمونه سازگاری با نسلهای پیشین خود بود. برد ویدئویی EGA می توانست حالتهای CGA و MDA را برای مونیتورهای مربوطه شبه سازی كند. آداپتور گرافیكی پیشرفته (EGA) به علت حالتهای ویدئویی 16×200×320 و 16×200×640 و 16×350×640 معروف شد. برای این برد حافظه 128كیلوبایت احتیاج بود.
PGA : آداپتور گرافیكی حرفه ای 1984 معرفی شد. افزایش قابلیتهای تصویر تا حد 256×480×640 توسط این سیستم ارائه شد چرخش سه بعدی و عملكرد برش گرافیكی به صورت تابعی سخت افزاری به آن اضافه شده بود.
MCGA : علاوه بر پشتیبانی تمام حالتهای ویدئویی CGA حالت ویدئویی دیگری با قابلیت 256×200×320 را ارائه می كند كه برای بازیهای كامپیوتری ایده آل به شمار می آید. MCGA اولین آداپتوری بود كه از سیگنال آنالوگ استفاده كرد.
UGA : در سال 1987 تولید و همزمان با MCGA معرفی شد. UGA می توانست تمام حالتهای ویدئویی MCGA را كنترل كند. استفاده از سیگنال آنالوگ به UGA امكان داد كه هر لحظه 16رنگ از 262144 رنگ ممكن را نمایش دهد.
SVGA : با این كه UGA به عنوان استاندارد بالفعل كارتهای گرافیكی در كامپیوترهای شخصی درآمده است اما كاربران نیاز شدیدی به خارج شدن از محدودیت 16×480×640 دارند. در سال 1990 نسل جدیدی از كارتهای SGA یا SVGA به بازار آمد اما متاسفانه در ساخت SVGA استانداردی وجود نداشت. امروزه بسیاری از بردهای SVGA عملكرد ویدئویی بسیار عالی را ارائه می كنند.
در واقع نمونه هایی 32بیتی آداپتورهای ویدئویی با عملكرد بسیار عالی می باشند كه توسط آی بی ام و برای پشتیبانی كامپیوترهای شخصی مبینی برمعماری میكروكانال ارائه شده اند. این نوع معماری اجازه می دهد كه سیستم راهمگان باانتقال سریع داده ها كنترل كند.

عیب یابی
عیب یابی CRT دراین بخش كمی به روشهای عیب یابی CRT اشاره می شود:
1. تصویرصفحه نمایش كم نور و یاكاملاً تاریك است.
2. نقاط سیاه كم نور و یاباسفیدی بیش ازحددرتصویروجوددارد.
3. مونیتور رنگها را به خوبی نشان نداده ویا تغییرات درجه خاكستری غیرخطی شده است.
4. روشنایی تصویربیش ازحد معمول است.

عیب یابی آدایتورهای ویدئوئی
1. كامپیوترروشن است ولی چیزی نشان داده نمی شود.
2. تصویر موجوددرصفحه نمایش می غلطد.
3. هنگام راه اندازی اولیه سیستم پیغام خطایی میتنی برپیكریندی غیرمعتبر درسیستم ظاهر می شود.
4. صفحه نمایش بهم ریخته ویاكلاًسیستم درحالت قفل شده قرار می گیرد.

عیب یابی منبع تغذیه
1. مونیتورگاهی كارمی كند و گاهی كارنمی كند.
2. فیوزاصلی ولتاژ AC سوخته و با جایگزین كردن آن فیوزجدید نیز می سوزد.
3. وقتی منبع تغذیه سردباشدفیوزاصلی می سوزد.

هشدارها،موارد احتیاط و عوامل انسانی

ولتاژهای AC
تماس با سیستم فازموجود درهر یك ازپریزهای خانه ویا اتصالات آن بسیارخطرناك است. بااین كه مونیتوربی خطربه نظرمی رسد ولی احتمال شوك الكتریكی همواره وجوددارد. دستگاههای خانگی بااختلاف پتانسیل 120 ولت وفركانس 60 هرتز كارمی كنندبعضی ازكشورهای اروپایی از 240 ولت AC وفركانس 50 هرتزاستفاده می كنند وقتی چنین ولتاژی ازقسمتی ازبدن شخص عبوركندجریانی برقرارمی شودكه برای متوقف كردن ضربان قلب كافی است. كه برای ایست قلبی جریانی معادل 100 میلی آمپركافی است وجریان قابل عبورازفیوزهای مونیتور2-1آمپراست.

ایمنی مقابل پرتوی X
وقتی كه الكترونی باسرعت زیاددرحال حركت است به ذره فسفر اصابت می كندمقداری پرتوی Xآزادمی شودصفحه CRT دراصل مقدارزیادی پرتوی X پخش می كند. اززمان تلویزیونهای اولیه مقداری سرب به تركیب شیشه CRT اضافه شده است تا ازپراكنده شدن پرتوی Xجلوگیری كند. این حفاظت تازمانی موثراست كه ولتاژآن بالا نرفته باشددرغیراین صورت ولتاژ آند كه بیش ازحدبالا رفته سرب شیشه را می سوزاند وپرتو X خارج می شود كه باعث بروزسرطان ومشكلات بهداشتی همراه می شود.

همانطوركه گفته شد مونیتورهای معمولی براساس CRT كارمی كنند ولی نمایشگرهای مسطح  دوگونه هستند نمایشگرهای كریستال مایع(LCD)ونمایشگرهای پلاسمای گازی GPD

سازماندهی پیكسل
تصویر ایجاد شده در نمایشگرهای مسطح مانند نمایشگرمبتی بر CRT به صورت یكپارچه نمی باشد بلكه ازآرایه ای ازاجزای منفرد تصویری (پیكسل ها)می باشندكه تصویرراتشكیل می دهند. پیكسل ها به صورت ماتریسی ازسطرها وستونها چیده شده اند هر پیكسل یكی ازمحلهای موجوددرحافظه ویدئوئی دررابطه می باشد. تفكیك پذیری نمایشگرهای مسطح كمی ازتعداد پیكسلهایی كه می توانند نشان دهندبیشتراست هرچه تعدادپیكسلها بیشترباشدتصاویر باكفیت بالاترو وضوح بیشتر نشان داده می شود.

كنتراست یا هم سنجی
طبق تعریف كنتراست عبارت است از اختلاف روشنایی پیكسلهایی كه كاملاً روشن و كاملاًخاموش می باشندهرچه این اختلاف روشنایی بیشترباشد كنتراست بیشترخواهدبوددرنتیجه تصویرئاضح به نظر می رسد.

زمان واكنش
زمان موردنیازبرای رسیدن هریك ازپیكسلها به شدت نورتعیین شده می باشد مدت مذبوراززمانی محاسبه می شود كه ـدرس دهی داده نربئط به پیكسل توسط مدارراه اندازمربوطه صورت گرفته باشد.

زاویه دید
هرنمایشگرزاویه دید به خصوصی داردكه درواقع زاویه ای است كه درآن محدوده می توان نمایشگررا به صورت واضح مشاهده كرد نمایشگرهای CRT ویانمایشگرهای مسطح پلاسمای گازی كه تصویر واضحی دارند زاویه دیدچندان موردتوجه قرارنمی گیرد زیرااین نمایشگرهاخودنورایجاد می كنند كه درمحدوده زاویه بسیار وسیعی قابل رویت است.

بستن مونیتور
هنگامی كه می خواهیم یك مونیتورراسواركرده وببندیم بایددقت كنیم تمام سیمها واتصالات به طورصحیح وصل شده باشند. نباید اتصالی بین شاسی وبخشهای فلزی قطعات برقرارباشد.
بعدازمحكم كردن اتصالات توجه داشته باشید كه عایقها وپوشش ههای فلزی مورداستفاده برای جلوگیری ازاحتمال تشعشع ویامحافظ به طورصحیح درجای خودقرارگرفته باشد. درپوش پلاستیكی رادرجای خودقرارداده وباپیچ گوشتی آنهاراكاملاً محكم می كنیم.

عیب یابی مونیتودتك رنگ
1. كاراكتر موردنمایش اعواج یافته به نظرمی رسد.
2. صفحه نمایش مواج به نظر می رسد.
3. باگرم شدن مونیتور ولتاژ بالا قطع می شود.
4. فقط؟بالایی یا پایینی تصویرقابل مشاهده است.

عیب یابی درمونیتوررنگی
1. تصویربارنگ قرمزاشباع شده وفیروزه ای به نظر می رسد.
2. تصویربارنگ سبزاشباع شده وارغوانی به نظر می رسد.
3. تصویربارنگ آبی اشباع شده وزرد به نظر می رسد.
4. رنگها به صورت لكه لكه دیده9 می شوند ویا تداخل دارند.